Actiemogelijkheid

Uit schermwiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Actiemogelijkheid, in het Engels 'affordance'[1] is een principe dat vanuit de ecologische pychologie[2] komt en veel is toegepast in de sport.[3] De ecologische pychologie is het vakgebied waarbij men ervan uitgaat dat de psychologie uitgaat van de omgeving. Met name de waarneming van de omgeving bepaalt het gedrag.

'Affordances' kunnen uitgelegd worden als 'wat kan je ermee' of 'om te' interpretaties van de omgeving. De omgeving wordt gelezen in mogelijkheden om bewegingen of acties te maken. Uit experimenten blijkt dat een mens de omgeving interpreteert als 'om te' betekenissen (stoel om te gaan zitten, verhoging om op te stappen).

De betere schermer is dus beter in staat om de situatie (bijvoorbeeld een invite van de tegenstander) te zien als een scale van mogelijkheden. Een 'een aangeboden wapen om op te slaan' wordt 'een aangeboden wapen' met vele tactische mogelijheden.

1 Symbol vision[bewerken]

Vergelijkbaar hier is wat Kogler[4] schrijft over 'symboolvisie': Schermen als het zien van een net van krachten (zoals bij schaakmeesters of het kunnen lezen van zinnen): De topalteet ziet niet alleen de beweging, maar ook de intentie. Hij ziet het spel als een systeem van krachten, waarbij twee subsystemen elkaar ontmoeten (de twee schermers). De topalteet kan zich daarbij verplaatsen in het veranderlijke systeem van de ander: constante aannames zijn irrelevant want de tegenstander is een intelligent, veranderlijk systeem. Een topatleet kan dus als het ware in de gedachten van de ander kruipen.

We kunnen ons afvragen wat Kogler bedoelt met de krachten.

  • krachten zijn intenties.
  • we kunnen die zien door te kijken naar de volledige motoriek van de tegenstander en zo in een vroeg stadium de intentie en beweging te voorspellen.
  • vergelijk 'equation of intelligence': intelligentie uitgedrukt als een KRACHT die werkt naar de meeste mogelijkheden naar de toekomst. Hierbij werkt 'goal seeking' als een soort tunnel waar je doorgaat om daarna weer meer opties te hebben.
  • we kunnen ook aannemen dat er een goed begrip moet zijn van de biomechanische mogelijkheden. Dit zijn de randvoorwaarden en ook letterlijke natuurkrachten die het schermspel bepalen (zie ook: essentie van de schermsport). Dit begrip is vaak impliciet aanwezig.

Het is dus de taak van de schermleraar om continue actiemogelijkheden aan te bieden, dus bewegingen met betekenis, zodat de schermleerling steeds beter wordt in de interpretatie en betekenis van de situatie. De schermleerling moet zo getraind worden dat hij in deze situaties meerdere mogelijkheden ziet, en weet welke hij kan/moet kiezen.


2 Bronnen[bewerken]

  1. Engelse wikipedia: Affordance
  2. wikipedia over James Jerome Gibson
  3. Fajen et al, information, affordances and the control of action in sports, 2008
  4. Aladar Kogler: One Touch at a Time: Psychological Aspects Of Fencing, 2004