Ethiek

Uit schermwiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Ethische dilemma's, waarin waarden met elkaar in conflict zijn, is iets waar iedere trainer-coach mee te maken krijgt.

Iedereen heeft een bepaalde morele intuitie, maar zal zijn keuzes en gedrag ook moeten kunnen beargumenteren met een beredeneerde ethische positiebepaling.

Om te komen tot een goede beslissing zijn er dan verschillende stappenplannen te volgen, zoals:

1 Stappenplan[bewerken]

1.1 Een vereenvoudigd stappenplan[bewerken]

Vrij naar casusconsult[1] en Klijn[2]:

  • Fase 1: de situatie en het dilemma
    • Wat is je morele intuïtie?
    • Wat is er aan de hand?
    • Wat is het ethische dilemma?
  • Fase 2: de analyse
    • Wie moet uiteindelijk een beslissing nemen?
    • Met welke groepen/individuen moet rekening worden gehouden?
    • Welke keuzeopties zijn er?
    • Ethische theorieёn?
  • Fase 3: de besluitvorming
    • Welke optie heeft de beste papieren? Waarom?

1.2 Stappenplan volgens Evers[3]:[bewerken]

  1. Geef een zo objectief en nauwkeurg mogelijke beschrijving van de casus: wat is er aan de hand?
  2. Wat is het ethische dilemma? En wat is precies het morele in het dilemma? Formuleer het dilemma in een vraag, waarin het morele perspectief duidelijk zichtbaar is, in termen van 'behoren' dus of als vraag: 'is het ethisch te rechtvaardigen om...'.
  3. Wie moet de knoop doorhakken? Wie is er verantwoordelijk voor de beslissing?
  4. Met de belangen van welke individuen en/of groepen moet rekening worden gehouden?
  5. Welke opties zijn er? Op basis van welke argumenten zijn ze verdedigbaar?
  6. Welke beginselen, belangen, normen en waarden zijn in het geding?
    Wat zeggen ethische codes?
    Welke ethische theorieen kunnen ter onderbouwing van de opties worden gebruikt?
    1. wat kan er vanuit beginselethisch perspectief over de casus worden gezegd? Zijn er in zichzelf geldende beginselen, onvervreembare waarden of morele rechten in het geding?
    2. Wat kan er vanuit gevolgenethisch perspectief over de casus worden gezegd? Welke positieve en negatieve consequenties (schade) zijn de gevolgen van de opties? Wegen de voordelen zwaarder dan de nadelen? Welke opties biedt het grootste welzijn voor de grootste aantal mensen?
    3. Wat kan vanuit deugdeethisch perspectief over de casus worden gezegd? Welke standaarden voor een professionele en interege beroepsbeoefening zijn in de casus aan de orde?
    4. Wat kan vanuit procesethisch perspectief over de casus worden gezegd? Is naar iedereens argumenten geluisterd? Hebben de beste argumenten de doorslag gegeven? Is er consensus over de genomen beslissing?
  7. Tot welke beslissing leiden de analyse en afweging? Welke optie heeft de beste papieren en waarom? Met andere woorden: Hoe luidt de argumentatie voor die beslissing?

1.3 Stappenplan volgens van Es[4][bewerken]

Van Es beschrijft het volgende 'drie ringenmodel voor ethische positiebepaling': (deze afbeelding is te vinden op managementboek, inkijkexemplaar). Ringenmodel ethische positiebepaling.png


1.4 Andere stappenplannen[bewerken]

Op het internet staan vele stappenplannen:


2 Zie ook[bewerken]

3 Bronnen[bewerken]

  1. stappenplan van casusconsult: Stappenplan & info 2013.pdf
  2. workshop 'ETHIEK in de Schermsport', door Dr. Marlies Klein, UvA)
  3. Evers, H. (2007) Media Ethiek, Groningen: Wolters-Noordhoff, pagina 47
  4. Rob van Es (2004), 'Communicatie en ethiek - Organisaties en hun publieke verantwoordelijkheid', Amsterdam, uitgeverij Boom