Mentale training

Uit schermwiki
Ga naar: navigatie, zoeken

KOGLER (p. 91) gaat in op de vraag: “What percentage of fencing performance can be attributed to mental factors?”. Volgens coaches van twaalf sterke schermnaties, zijn mentale factoren de meest belangrijke aspecten voor het bereiken van (wereld-)topprestaties in schermen. Volgens de wereldtoppers zelf komen tussen de 30% en 80% van hun schermresultaten tot stand door mentale factoren. Echter, op de vraag: “What percentage of your training do you devote to practical mental skills?”, luidt het antwoord: “Zero!”. De conclusie mag duidelijk zijn. Als mentale competenties zo belangrijk zijn voor het behalen van succes, dan lijkt het logisch om daar een bepaalde hoeveelheid tijd voor te reserveren in het oefenen hiervan.

1 Uitganspunten bij beinvloeding van mentale vaardigheden[bewerken]

De mentale staat kan en zal door de TC beïnvloed worden. Enerzijds zal de TC4 door zijn eigen gedrag, of door de omgeving aan te passen, de externe prikkels voor de mentale staat beïnvloeden. Anderzijds zal de TC de mentale vaardigheden aanreiken aan de atleet die hem mentaal weerbaar en zelfsturend maken.

Vanuit zijn waarden en normen kiest de coach geschikt gedrag om gedrag van de atleet te beïnvloeden. Bij de Nederlandse schermleraren is er een duidelijke tendens naar een set normen en waarden waarin graag zelfstandige, volwassen atleten creëren.

2 Beïnvloeding van de mentale staat[bewerken]

De trainer coach kan de mentale staat op verschillende wijzen trachten te beinvloeden.

  • door mentale technieken aan te reiken, die de leerling zelf kan uitvoeren. voorbeelden:
    • ideomotorische training/visualisatie.
    • ademhalingstechieken.
  • door zelf in interactie te treden met de leerling (excentrieke interactie), voorbeelden:
  • door de omgeving te veranderen (excentrieke interactie), voorbeelden:


3 Beïnvloeding in veel situaties mogelijk[bewerken]

  • Lifestyle
    • Aandacht voor de complete lifestyle, leerling waar nodig begeleiden buiten de zaal, tips voor de lifestyle.
    • Eigen lifestyle moet passen bij hetgeen je aanraadt aan de studentatleet. Het beginsel wat hieraan ten grondslag ligt is dat 'goed voorbeeld doet volgen' en dat de leerling zo min mogelijk verleidingen naar een verkeerde handelswijze zou moeten weerstaan. Dat kost immers onnodig energie/aandacht.

Hierin zal een trainer-coach zijn eigen normen en waarden moeten toepassen. De een vindt bijvoorbeeld dat er uitstekende rokende coaches bestaan, de ander vindt dat een moderne TC eigenlijk niet zelf zou moeten roken. De TC kan een ethisch stappenplan toepassen om dit voor zichzelf uit te maken. Dit punt heeft een sterke relatie met het 'voorbeeld stellen', dat een TC zou moeten doen op een training.

  • Trainingen
    • Creëren van een veilige leeromgeving, zodat de leerling tot ontwikkeling kan komen en ook kan/durft te experimenteren met mentale technieken
    • Aanreiken van de mentale technieken en het benadrukken dat deze geleerd kunnen worden.
    • Voorbeeld stellen: zelf laten zien hoe in de wedstrijd of op de training de mentale vaardigheid kan worden aangewend. Je hoeft hierbij als coach niets te ‘psychologiseren’: jouw gedrag levert de gewenste gedragverandering van de sporter op.
  • Wedstrijden
    • Eigen rol: zenuwachtige coach zal ook de leerling zenuwachtig maken. Je moet je eigen gedrag goed in de gaten houden.
    • Juiste mate van autonomie: de een meer coachen en bijstaan dan de ander. Als je veel bijstuurt dan heeft de ene atleet hier veel aan, de ander zal voelen dat er verminderd vertrouwen is en zal met minder zelfvertrouwen gaan acteren, etc.
    • Bijsturen: met afgesproken triggerwords of andere technieken zacht de leerling naar de juiste mentale staat sturen.
    • Omgeving beïnvloeden: weghouden van media of ouders of andere coaches indien nodig, communicatie met de scheidsrechter indien gepast, helpen met de wapens (vertrouwen in het materiaal / ontzorgen), etc.
    • Tussen de wedstrijden: korte directieve instructies op het gebied van geestelijke ontspanning, lichamelijke ontspanning, juiste focus, etc. tussen de wedstrijden in.

4 Selectie en aanreiken van technieken[bewerken]

Uiteraard kan en zal een schermleraar de mentale vaardigheid en staat van de leerling continue willen bijsturen. Bij de selectie van de beinvloedingstechniek geldt:

  • de schermleraar de techniek kent, beheerst en de consequenties goed doorziet.
  • Als je niet zelf de technieken hebt ervaren, of anderszijds onzeker bent over de te varen koers, dan moet je doorverwijzen naar een professional, zoals een sportpsycholoog.[1]
  • Uiteraard kan je ook in gesprek met ervaren (scherm)coaches.

Er zijn enkele belangrijke (papier)bronnen die in de schermopleiding naar voren komen:

De stukken zijn bedoeld voor trainer-coaches, maar uiteraard kunnen (gevorderde) schermers zelf deze boeken aanschaffen, lezen en de oefeningen uitvoeren.

5 Enkele oefeningen voor in de schermzaal[bewerken]

Analyse:

  • Stellen van open vragen, zoals als: wat denk je tijdens deze oefening? Deze hebben een bewustwordingseffect
  • hardop praten, bij voorkeur tijdens uitvoering acties in de individuele les. De schermer zegt direct wat hij denkt tijdens de uitvoering van de actie (individuele les).

Oefening mentale technieken

  • Dubbeltaak: Juist niet kunnen denken tijdens uitvoering: Serge hardop laten tellen/rekenen tijdens de uitvoering van een taak (individuele les).
  • Gestuurde mentale taak: denk alleen aan dit tijdens de volgende uitvoeringen. Herhaal tijdens de volgende oefeningen de volgende ‘triggerwoorden’.
  • Open mentale taak: Geef jezelf een tactische aanwijzing ...

Oefenen van de gevechtscyclus

  • Sparren met opdracht, met een ademhalingsopdracht tijdens de 'gevoel'-fase.
  • Concentratie-oefening vlak voor het in de stelling gaan staan.
  • Oefenen van het hele oefenritueel, tijdens individuele les door rustpauzes toe te voegen of tijdens sparren met opdracht. Dit vergroot het mentale aspect van de schermtraining, maar verkleint een fysiologisch/fysiek trainingseffect. Er komt immers meer rust tussen de oefeningen.

6 Bronnen[bewerken]

  1. nl.wikipedia: sportpssychologie
  2. Aladar Kogler: One Touch at a Time: Psychological Aspects Of Fencing, 2004
  3. Willi Railo & Peter van Brakel: Wie wil kan winnen, Stichting Sportevenementen Nederland, 1986