Periodiseren

Uit schermwiki
Ga naar: navigatie, zoeken

1 Algemene informatie[bewerken]

Meerjarenplanningen gaan over het indelen van een schermcarriere. Periodiseren gaat over een seizoen/jaar in verschillende periodes, met ieder een eigen nadruk en thema.

Periodisering in sport wordt vooral veel toegepast in sporten waar er een grote nadruk op het fysieke aspect (kracht of uithouding) ligt.

Er zijn verschillende indelingen te maken[1]:

  • macrocycle ofwel jaarplan
    • voorbereidingsfase
    • competitiefase
    • transitiefase / rustfase
  • mesocycle ofwel maandplan (2-6 weken)
  • microcycle ofwel weekplan

Lees standaard werk over periodiseren op wikipedia[1]. Een mooie samenvatting staat ook op www.trackandfieldcoach.ca. [2]

2 Kritiek op periodiseren in het schermen[bewerken]

Maitre Czajkowski[3] geeft een invulling aan het periodiseren in het schermen. Echter, hij zet wel grote kanttekeningen bij het nut ervan, omdat de schermer het hele jaar door moet presteren, dit maakt indelen niet erg praktisch. Een schermer (en moderne atleten in vele sporten) moet volgens hem het hele jaar door een topprestatie kunnen leveren. Net zoals een topmuzikant.

Dit resulteert in een extra uitdaging voor de coach die rust, voorbereiding en competitieklaar maken van de atleet in een continueproces plaats moet geven. Hierbij zal de atleet zowel hard trainen als wedstrijden (grote omvang en hoge intensiteit) langdurig moeten volhouden. Dat vraagt een grote mate van generieke, fysieke fitheid.

3 Periodisering in schermen[bewerken]

3.1 De macrocycle: 1 of 2 periodes[bewerken]

Czajkowski[3] suggereert naast het gebruikelijke jaarplan met 1 competitieperiode, ook een plan met een dubbele competitieperiode, als volgt (vereenvoudigd):

Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec
enkelvoudig competitie rust voorbereiding competitie
dubbel Voorbereiding competitie rust Voorbereiding competitie rust
  • Ook het model van Tschiene (1989) kent meerdere competatieve fases per jaar.
  • Volgens Bompa heet dit een bi-cycle. Drie wedstrijdperiodes: tricylce.

De invulling van de fases is volgens Czajkowski als volgt (vereenvoudigd):

-- -- prestatiebepalende factor
afk nederlands fysiek techniek/tactiek mentaal
p1 voorbereiding 1 generieke fysieke fitheid basis schermtechniek bijv voetenwerk, introductie van nieuwe technische vaardigheden --
p2 voorbereiding 2 schermspecifieke fysieke fitheid en schermspecifieke motorieke vaardigheden (door schermoefeningen) perfectioneren van de (nieuwe) techniek, tactiek startend met simpele reactie- en keuzespellen (start P2) en opbouwend naar wedstrijdsituaties (eind P2). --
C competitie verdere ontwikkeling van motorische vaardigheden praktische/tactische toepassing van schermtechniek psychologische en wedstrijdvoorbereiding
T transitie/rust actieve rust, andere sporten / nieuwe vormen van motorische activiteit, buiten komen voor generieke gezondheid korte, corrigerende lessen OF gehele stop hoofdonderdeel van deze periode is de actieve rust zonder druk, zodat het zenuwstelsel kan herstellen. Geen wedstrijden.
  • Volgens Bompa [4]:
    • Fases: voorbereiding, competatief, transitie
    • Subfases: generiek > specifiek > precompetitief> competitief > transitie
    • Macrocycle: ongeveer 4-5 weken)
    • Microcyle : week
    • Bij Bompa's eerste artikelen gaat het erg over het bepalen van de fysieke stress: de belasting op het gestel. Vanuit het volume (ook wel "omvang": hoeveelheid training/wedstrijden) en intensiteit (tempo, vermogensvraag, etc) bepalen. Samen leveren die STRESS. Stress is niet alleen deze ‘vermenigvuldigd’, maar bijvoorbeeld ook de eentonigheid van de training. In schermen zijn er veel wedstrijden. Wedstrijden hebben per definitie een hoge intensiteit.
    • Bompa heeft het later ook over ‘psychological periodization’[4]. Hij verwijst naar Bacon (1989). Dit kan wel eens in schermen belangrijker zijn dan periodiseren naar fysieke belasting en training, omdat de mentale staat voor een groot deel de wedstrijduitkomst bepaald (zie prestatiebepalende factoren) EN omdat een gezonde, uitgeruste geest beter het hoge aandeel van technische/tactische lessen opneemt (topschermers: 70-80% van de trainingstijd, rest fysiek). Dit pleit ervoor om de MENTALE training IN het trainingsschema op te nemen als onderdeel en dit ook in het seizoen specifieke aandacht te geven / significante tijd aan te besteden! Hier zijn meerdere artikelen over te vinden[5][6]

3.2 Blockschemas[bewerken]

Bij schermen veel explosieve kracht: daarbij zijn ook veel korte periodes, beter dan enkele lange (transfer uit springsport)[7] Dan kan men een blokschema toepassen. lees meer is deze pdf.

Of helemaal niet: flexibel indelen naar de dagelijkse realiteit van de sporter, die tegenwoordig geacht wordt om zijn tijd flexibele in te delen (zeker bij studenten met wisselende roosters) [8]

4 Voorbeelden in het schermen[bewerken]

4.1 rust- en voorbereidingsperiode topalteet[bewerken]

Voorbeeldactiviteiten/indeling Leland Guillemin[9]. Hij beschrijft:

  • twee weken geen enkele training om te herstellen (van blessures). Daarin wel:
    • het nieuwe seizoen plannen
      • zelfanalyse: waar sta ik nu, waar wil ik heen (doelstelling) en wat mis ik nog om dat te halen (gap analysis)
      • wedstrijdschema met coach, van daaruit jaarplan opstellen.
    • de voorbereidingsfase plannen.
      • waaraan moet ik werken in de voorbereiding uit de zelfanalyse?
      • afspraak met dietist, i
      • afspraak met fysieke trainer voor snelheid/kracht/vermogen/uithoudingsvermogen van specifieke energiesystemen/flexibiliteit/stabiliteit, in relatie tot motorische coordinatie. Bekijk wat de bottlenecks zijn voor je prestatie of blessureweerstand.
      • afspraak met fysio indien nodig.
  • start van de voorbereidingsfase
    • generieke conditie- en gezondheidstest om te bepalen waar je nu staat: zelftest of test door persoonlijke trainer.
  • uitvoer voorbereidingsfase
    • werken aan generieke fitheid
      • “Fatigue makes cowards of us all” – Vince Lombardi >> Een goede conditie voorkomt gevoelens van besluiteloosheid, twijfel en gebrek aan zelfvertrouwen.
    • werken aan flexibiliteit
      • Veel blessures in het schermen ontstaan door een gebrek aan flexibiliteit in de onderste lichaamshelft. Met name de knie en de enkel worden hierdoor overbelast.

Hij traint 3-4 keer per week buiten de competitiefase en 5-6 keer per week gedurende de competitiefase (schermseizoen). [10]

4.2 Voorbeeld van een Olympische voorbeiding[bewerken]

Olympic-Game-periodization-for-fencer.png [11]

4.3 Voorbeeld voor een jonge schermer[bewerken]

Periodization-for-young-fencer.png [11]

4.4 Voorbeeld van een mesocyclus voor een schermer[bewerken]

Macrocycle-chart-for-fencer.png [11]


5 Bronnen[bewerken]

  1. 1,0 1,1 wikipedia (engels): | Sports Periodization
  2. http://www.trackandfieldcoach.ca/perodization%20made%20simple%20for%20website.pdf
  3. 3,0 3,1 Zbigniew Czajkowski, Understanding Fencing - The unity of theory and practise, 2005, SKA SwordPlay Books
  4. 4,0 4,1 Bompa: Periodization: theory and methodology of training, figure 8.1 “onderverdeling van een jaarplan in zijn fases en cycli van training
  5. http://www.bodybuilding.com/fun/softball24.htm
  6. http://thesportjournal.org/article/developing-a-mental-game-plan-mental-periodization-for-achieving-a-flow-state-for-the-track-and-field-throws-athlete/
  7. http://www.coachr.org/Training%20principles%20for%20jumpers%20-%20implications%20for%20special%20strength.htm
  8. http://www.theptdc.com/2012/01/personal-trainers-shouldnt-periodize/
  9. blog van Guillemin: | utilizing the off-season effectively
  10. blog van Guillemin: | bio
  11. 11,0 11,1 11,2 http://training-periodization.com/what-will-you-find/what-will-you-find/examples/sword-fencing-champion-periodization/